Klimaatplan

Klimaatplan

Ambitie

Dit is het klimaatplan voorgesteld door Groen Izegem & Vizie. Het is onze doelstelling om tegen 2050 de stadsorganisatie klimaatneutraal te maken. Dit wil zeggen dat wat de Stad doet, niet bijdraagt aan de klimaatverandering. Andere steden gingen ons hierin voor, geen tijd te verliezen dus.

Let op: dit is niet HET klimaatplan voor Izegem. Dit is een insteek voor een ruimer en breder plan, ontworpen en uitgevoerd met de Izegemnaar.  Wij gaan ervan uit dat zij nog meer en betere ideeën hebben dan diegene die hierin staan.

Daarnaast is het ook een minimum, minder dan dit ambiëren is het klimaat geweld aandoen en een hypotheek leggen op alle toekomstige generaties.

In ons plan kiezen we voor verschillende thema’s, het ene al meer voor de hand liggend dan het andere. Zo gaan we voor slimme energie, duurzame mobiliteit en circulaire & lokale economie, maar ook gezonde voeding en verankering in het beleid is voor ons essentieel.

De aandachtige lezer zal ook merken dat er een aantal acties in staan die al bestaan. Dit is bewust, want we streven naar een volledig plan. Zaken die nu reeds plaats vinden hebben hier dus zeker hun plaats.

Duurzame mobiliteit

Verduurzaam interne mobiliteit

  1. Voorzie fietsen voor interne verplaatsingen
    Kleine verplaatsingen tussen stadhuis, OCMW, JOC of Leest worden nu door stadspersoneel nog dikwijls met de wagen gemaakt. Geef daarom elke medewerker in de buitendiensten een fiets voor dienstverplaatsingen. Stel daarnaast meerdere dienstfietsen ter beschikking van het personeel in het stadhuis.
    Als personeel met hun eigen fiets tijdens de diensturen een verplaatsing doet, geef hen daar dan een kleine vergoeding per kilometer voor.
  2. Laat interne post bedelen via fietskoerier
    Niet enkel het personeel doet verplaatsingen van de ene stadslocatie naar de andere, ook documenten moeten dit soms doen. Ook dit kan gebeuren per fietskoerie
  3. Zorg voor een duurzamer stedelijk wagenpark
    Kies bij het vernieuwen van (vracht)wagens voor de meest ecologische oplossing. Daarnaast kunnen dieselwagens versneld vervangen worden
  4. Bied opleiding eco-driving aan
    Groen- en technische diensten doen jaarlijks voor ettelijke duizenden kilometers verplaatsingen, hoofdzakelijk op Izegemse wegen. Door het volgen van een opleiding eco-driving door de medewerkers kunnen we zowel de financiële en de ecologische kost drukken

Investeer in de mobiliteit van de toekomst

  1. Verhoog het aantal elektrische laadpalen
    Elektrisch rijden is pas echt mogelijk, als er voldoende laadpalen zijn. Die laadpalen staan best op plekken waar auto’s dikwijls stil staan, zoals openbare maar ook privé parkeerplaatsen of bij scholen.
  2. Deel stadswagens en –elektrische fietsen
    Heel wat wagens van de gemeente staan ’s avond of in het weekend stil. Het bestuur kan die ter beschikking stellen van de eigen inwoners zonder wagen. Dat is goed voor het klimaat, voor de openbare ruimte (minder parkeerplaats nodig) en ook financieel slim. Het lokaal bestuur kan een deel van de kosten voor de wagen recupereren.
  3. Ondersteun particulier autodelen
    Door autodelen deel je kosten en werk je samen in je wijk. Iemand deelt zijn voertuig of een groep bezit samen een wagen. De gemeente kan dit stimuleren. Aandacht in de stedelijke communicatie en een kleine beloning kunnen al veel doen om autodelen verder te introduceren. De Vlaamse organisatie autodelen.net kan daarbij helpen. Het bestuur kan succesvolle bewonersgroepen in de bloemetjes zetten.
  4. Stimuleer industrieel transport over water
    In Izegem is het kanaal nogal prominent aanwezig. Dit wordt dikwijls gebruikt om goederen en grondstoffen te vervoeren. Maar dit kan nog intensiever. Immers, hoe meer transport over het water, hoe minder druk het wordt op de weg wat minder files en ongevallen met zich mee brengt.
    Op de Noordkaai moet, zeker na de knip ter hoogte van de Centrale Brug, verder op dit transport worden ingezet.

Meer ruimte voor stappers en trappers

  1. Ga voor kwalitatieve voetpaden
    Zo goed als iedereen kan zich vlot te voet verplaatsen. Toch is de kwaliteit van voetpaden hier en daar van bedenkelijke kwaliteit, denk maar aan kasseien, scheve tegels, weinig plek, … Goede voetpaden maakt de keuze voor een verplaatsing te voet in elk geval veel gemakkelijker.
  2. Leg fietspaden aan
    Izegem is helaas een stad met amper fietspaden. We hebben nochtans verschillende middelbare scholen, sportinfrastructuur waar veel jongeren gebruik van maken, een bloeiend uitgaansleven, … Goede fietspaden maakt de keuze voor een verplaatsing met de fiets in elk geval veel gemakkelijker.
  3. Verban rechte borduren
    Fietsers maar ook rolstoelgebruikers of personen die een rolator gebruiken, zijn er sterk bij gebaat geen rechte borduren meer te hebben, maar schuine en zachter aflopende borduren. Bij de (her)aanleg van een straat zou dit de nieuwe standaard moeten worden. Zo wordt je zacht verplaatsen nog makkelijker.
  4. Voorzie fietsrekken bij particulieren
    Er zijn de laatste jaren verkavelingen bij gekomen aan De Mol en de Hondekensmolenstraat, maar nieuwe openbare fietsrekken kwamen er niet. Maar ook in het centrum, waar veel kleine huizen dicht op elkaar staan, zijn er nauwelijks veilige plekken om je (bak)fiets op de openbare weg te parkeren.
  5. Voorzie fietsrekken bij openbare instellingen
    Het JOC is een plek waar tientallen jongeren elke week naar het jeugdhuis gaan en honderden jongeren komen fuiven. Fietsen worden geparkeerd in oude, slecht onderhouden fietsrekken die absoluut ontoereikend zijn qua capaciteit. Maar ook het stadhuis, de Grote Markt en De Leest zijn zwarte vlekken als het over fietsrekken gaat.
  6. Leg fietsstraten aan in het centrum
    De fiets is ondergeschikt aan de auto in ons centrum, zo mag je de Marktstraat en Nieuwstraat maar langs één richting in fietsen. Maar ons centrum is ook net een knooppunt, ook en vooral voor fietsers. Laat ons de rollen omkeren. Ondertussen kunnen we ook het éénrichtingsverkeer voor fietsers afschaffen.
  7. Leg veilige fietswegen aan naar en van het centrum
    Vanuit het centrum naar een deel- of buurgemeente raken met de fiets, is soms een hachelijke onderneming. Zo is er nergens een in Izegem een gescheiden fietspad. We pleiten ervoor om hiervoor maximaal trage wegen te gebruiken, maar een gescheiden fietspad is in deze het minimum.
  8. Organiseer school- en jeugdbewegingsstraten.
    Elke werkdag gaan honderden kinderen en jongeren naar school, in het weekend gaan honderden kinderen en jongeren naar de jeugdbeweging. Veel ouders voeren hun kinderen hiernaartoe met de wagen, omdat ze een fietsverplaatsing niet veilig genoeg vinden. Ironisch genoeg wordt net zo die verkeersonveiligheid versterkt. Het afzetten van straten aan de school- of jeugdbewegingspoort zorgt voor een vlotte en veilige toegang voor de zwakke weggebruiker.

Slimme energie

Stimuleer burgercoöperaties rond energie

  1. Ondersteun de oprichting voor een energie-coöperatie om gezamenlijke aankopen te doen.
    Samen-aankopen bestaan reeds, maar die zijn meestal niet lokaal georganiseerd. Nochtans biedt een lokale coöperatieve heel wat voordelen als het komt op meebesturen en -beslissen. Burgers moeten zich makkelijk, laagdrempelig en lokaal kunnen organiseren om samen energie, maar ook gas en andere nutsvoorzieningen, aan te kopen.
  2. Ondersteun de oprichting voor een energie-coöperatieve om gezamenlijke investeringen te doen.
    Duurzame en slimme energie gaat helaas nog dikwijls samen met dure investeringen die zich maar op termijn terugverdienen. Via een coöperatieve kunnen burgers mee investeren in een energiezuiniger gemeente, van jeugdhuis tot sporthal. De uitgespaarde energiekost is het dividend.
    Maar dit kan ook thuis. Via een coöperatie kunnen burgers kennis, kunde en centen delen om zo sneller en makkelijker tot een lager energieverbruik te komen.
  3. Schakel over naar een bank die niet investeert in fossiele brandstoffen
    De gemeente moet overschakelen naar een bank die de gemeentelijke fondsen niet in de fossiele industrie pompt (hetzelfde geldt voor de wapenindustrie).

Promoot actief energiezuinig wonen

Meer dan 30% van de woningen kampt met grote of kleine gebreken: stabiliteit, vocht, slecht binnenklimaat en verluchting. Door grondige renovaties daalt de CO2-uitstoot en besparen gezinnen tot €1000 op hun energiefactuur.

  1. Zet een informatiecampagne omtrent omgaan met energie op
    Het zijn soms de kleine dingen die helpen. Maar als je niet weet welk klein detail kan helpen, ben je er weinig mee natuurlijk. Op heden wordt er al in beperkte mate hierover gecommuniceerd, maar dit kan sterker en op verschillende communicatiekanalen (sociale media, website, gemeentelijk informatieblad)
  2. Ontplooi een actief premiebeleid
    Als een burger recht heeft op een premie, dan moet die ze zo goed als altijd zelf gaan aanvragen. Maar die logica kan ook omgedraaid worden: de overheid moet actief inwoners aan de premies helpen waar ze recht op hebben. Dit kan onder andere via huisbezoeken.
  3. Renoveer collectief
    De Vlaamse overheid verleent in de toekomst hogere ‘collectieve’ premies aan buurtbewoners die samen willen renoveren. Deze aanpak biedt voordelen voor de prijs, kennis en engagement van mensen. De gemeente kan dit bekendmaken en informatie- en bewonersvergaderingen of burgerinitiatief ondersteunen.
  4. Laat straatscans uitvoeren
    Op dit moment kun je een energietoets laten uitvoeren bij het renoveren van je huis. Maar aan de snelheid waarop we renoveren, duurt het nog tientallen jaren voor we een duurzaam woonarsenaal hebben.
    Daarom zijn straatscans een goed idee: ga straat per straat na hoe het zit met het energieverbruik en reik elke bewoner of eigenaar mogelijkheden aan om hun woning te verduurzamen.
  5. Zet in op groene bouwtechnieken
    Techniek staat niet stil, ook niet de bouwtechnieken. Er komen steeds nieuwe concepten om duurzaam te bouwen bij, zoals Earthships ea. Als stad moeten we hierop inzetten. Want als er gebouwen bij komen, dan liefst zo duurzaam mogelijk
  6. Stimuleer groendaken
    De voordelen van een groendaken zijn niet te miskennen: gezondere lucht, minder kans op wateroverlast en betere isolatie. Alleen zijn er in Izegem zo weinig. Nochtans zijn er voldoende platte daken, zowel bij inwoners als bij bedrijven, waar een groendak een mogelijkheid is.

Verlicht slim

Minder licht betekent minder CO2 en energieverbruik. Spaarlampen, efficiënte halogeenlampen en LED-verlichting zijn de oplossingen. Uiteraard moeten we rekening houden met verkeersveiligheid, sociale veiligheid en sfeer. Verlichting langs gevaarlijke kruispunten, haltes van openbaar vervoer en fiets- en voetpaden zijn belangrijk.

  1. Schakel alle openbare verlichting over naar LED
    België is zowat het enige land dat je vanuit de ruimte kunt zien omdat we vol verlichting staan. LED-verlichting verbruikt een heel stuk minder, dit scheelt dus al snel een slok op de borrel
  2. Gebruik daglicht op een slimme manier
    In veel gebouwen van de stad moeten tijdens de dag lampen branden. Nochtans is er buiten eigenlijk licht genoeg voorhanden. Met light-catchers, een apparaat dat daglicht opvangt via een draaiende spiegel, breng je makkelijk het buitenlicht naar binnen
  3. Verlichting voetbalvelden
    Voetbalvelden brengen veel speelvreugde met zich mee, maar in de koudste periodes van het jaar moeten die ook dikwijls verlicht worden. Ook dit kan efficiënter, door iets meer lichten iets lager te zetten. Zo heb je niet alleen minder verbruik, maar ook minder lichtvervuiling.

 Verduurzaam watergebruik

  1. Zet in op een verandering van watergebruik en watergedrag
    Met Protos, een Belgische ngo die werkt rond water, kunnen scholen en steden een traject afleggen van bewustwording concrete acties voor een vermindering van het direct en indirect gebruik en een verankering in het gemeentelijk en schoolbeleid.
  2. Besproei openbaar groen met regenwater
    Vorige zomer werden zelfs in periodes van extreme droogte voetbalvelden met drinkbaar water besproeid. Dit is een enorme verspilling van ons meest belangrijke goed. Openbaar groen wordt dus beter met regenwater besproeit, dan met drinkwater.
  3. Verduurzaam straatgroen
    Al jaren wordt onze stad in de lente en zomer opgefleurd door de aanwezigheid van bloemen in het centrum. Dit zorgt voor een mooie aanblik, maar door de keuze van planten ook voor enorm veel watergebruik. Er wordt bij voorkeur voor meerjarige planten gekozen.

Circulaire en lokale economie

Stimuleer delen en hergebruik

  1. Ondersteun repair café
    Soms krijg je de indruk dat je elektrische apparaten nogal snel sneuvelen. De duurzaamheid van verschillende toestellen laat dikwijls te wensen over, en laten repareren kost al snel veel geld. Daarop is het repair-café een goed antwoord: handige Harry’s en vlijtige Vera’s gaan aan de slag met schroevendraaier, soldeerbout of naaimachine om uw materiaal te herstellen
  2. Stimuleer lokale deelinitiatieven
    Delen is het nieuwe hebben. Iedereen heeft wel materiaal die hij/zij te weinig gebruikt. Waarom zou de overbuur niet vlot en makkelijk jouw haagschaar kunnen gebruiken? En jij zijn hogedrukreiniger?
    Deelinitiatieven zorgen niet alleen voor een efficiëntere inzet van middelen, maar ook voor meer sociaal contact.
  3. Deelplatform voor verenigingen
    Elke vereniging heeft een stapel stoelen en tafels nodig op één bepaald moment van het jaar, sommige verenigingen hebben die ook staan. Dit geldt ook voor keukengerief, tenten, verwarmingsinstallaties, etc. Kan de stad geen deelplatform organiseren waarbij verenigingen makkelijk materiaal van elkaar kunnen ontlenen?
  4. Installeer op fuiven & evenementen een systeem van herbruikbare bekers
    Fuiven in Izegem is een garantie voor een overload aan kapotte plastic beker en ongesorteerd afval. Nochtans kan dit veel duurzamer, door met stevige quasi-glazen plastic bekers te werken. In plaats van tegen het ochtendgloren bekers te ruimen, zet je die inspanning als organisator om naar de afwas.
  5. Pas de fuif- & evenemteninfrastructuur aan aan herbruikbare bekers
    Afwassen al goed en wel, maar hoe zou je dit goed moeten organiseren in het JOC of de ISO? Wel: pas de infrastructuur aan zodat dit makkelijk wordt. Een bekerbalie, een goeie industriële afwas, … Kleine ingrepen met een maximaal aan effect.

Duurzaam en lokaal aankoopbeleid

  1. Reken milieulast mee in openbare aanbesteding
    Bij openbare aanbestedingen wordt gekozen voor de tweede goedkoopste. Maar de lasten op het milieu, zoals vervoer van grondstoffen en personeel, wordt zo goed als nooit meegerekend.
    Daarnaast is het ook interessanter om, in plaats van éénmalig een nieuwe weg, een goed onderhouden weg voor meerdere tientallen jaren uit te besteden.
  2. Schakel versneld over naar groene asfalt
    Niet letterlijk groen, maar gewoon minder energieverslindend en daardoor minder schadelijke gassen uitstotend. Gewone asfalt wordt gegoten aan 155°C, terwijl groene asfalt maar 110°C vereist. Tegen 2021 wordt dit toch de norm in Vlaanderen.
  3. Ga performance-based contracten aan met leveranciers
    In performance-based contracten staat niet het product zelf, maar de dienst die het product levert centraal. Je koopt bijvoorbeeld niet langer het kopieerapparaat, maar wel het gebruik ervan. Dit betekent dus een heel andere manier van samenwerken van koper en leverancier. De leverancier heeft er alle baat bij dat het product zo goed en zo lang mogelijk werkt
  4. Versterk de dorpskernen voor lokale handel
    Je kunt te voet je boodschappen gaan doen, of met de fiets. Hoe zalig zou dat niet zijn? Alleen blijft de auto baas in ons centrum en een slimme inrichting achterwege.

Verminder de lokale afvalberg

  1. Schaf gebruik van plastic zakjes af
    Verschillende zeedieren zien het verschil niet tussen een plastic zakje en hun voedsel. Correcter: het plastic zakje dat wij gebruiken. Die komen, via allerlei omwegen massaal in de zee en zo in de magen van zeedieren, zoals schildpadden en dolfijnen terecht. Plastics zijn de stille sluipmoordenaars van de oceaan geworden en wij kunnen ons steentje hiertoe bijdragen.
    Hierbij zouden we als alternatief totebags kunnen voorzien tegen verminderde prijs. Dit kan zelfs via een Izegemse ondernemer die gestart is met gepersonaliseerde, biologische en klimaatneutrale totebags, nl Fair and Square
  2. Sluit je aan bij de statiegeldalliantie
    Blikjes langs de weg, PET-flessen in de struiken. Het is helaas een alledaags en weinig fraai beeld. Er is nochtans een makkelijke en efficiënte oplossing die veel van dit sluikstorten kan tegengaan: voer statiegeld in voor die verpakkingen. In verschillende landen is dit reeds ingevoerd, met succes.

Gezonde voeding

Lokaal, lekker en gezond

  1. Promoot duurzaam en lekker van bij ons
    Van seizoensgroenten rechtstreeks vers van bij de (bio)boer om de hoek, chocolade van de Wereldwinkel of biologische honing van de imker. De waaier aan mogelijkheden van ecologisch verantwoord en eerlijk voedsel is groot. Het tast ook de grenzen van onze smaakpapillen en eetgewoonten af. Bekendmaking door het bestuur is een must.
  2. Promoot lokale producenten
    Zoals de ‘Belgerinkel’-actie kan je een actie opzetten waarbij je klanten die lokaal producten kopen beloont met een stempel en de mogelijkheid om een mooie (ecologisch verantwoorde) prijs te winnen. Daarnaast is een inventaris mogelijk van de mate waarin lokale handelaars of supermarkten voldoende streekproducten kopen. Breng handelaars en producenten samen op een klimaatlunch. Ook linken tussen wereldwinkel en lokale producenten zijn hier mogelijk. Lokale producenten vinden een afzetmarkt dicht bij huis. De handelaar zet producten met een duidelijk verhaal in de rekken.
  3. Stimuleer nieuwe vormen van landbouw
    We weten nog amper hoe alle groenten en fruit, maar ook vlees en melkproducten nu eigenlijk geproduceerd worden. Tegelijkertijd is er een roep bij burgers om zelf meer te gaan kweken en telen. Ook landbouwers staat hier voor open. Die kans moeten we grijpen, door zelfpluk of CSA (Community Supported Agriculture) te stimuleren. Tegelijk moeten we inzetten op een zo duurzaam mogelijke industriële landbouw
  4. Ieder stadsdeel volkstuintjes (en voorzie een speelgelegenheid)
    Wie geen eigen tuin heeft, krijgt in een volkstuin ruimte om zelf planten, bloemen, groenten en fruit te kweken. Volkstuinen hebben ook een belangrijke sociale functie en zijn een ontmoetingsplaats voor verschillende generaties. We bekijken welke gemeentegronden beschikbaar zijn of gaan op zoek naar organisaties die we kunnen betrekken (bv rusthuis, ...). Daarenboven zijn er Vlaamse subsidies en biedt Velt hulp bij biologisch telen.
  5. Voer donderdag-veggiedag in op scholen
    De impact op het klimaat van 1 keer per week geen vlees te eten met een grote groep, is veel groter dan enkelen die vegetarisch eten. Die impact kunnen we al snel hebben, door de grote groep leerlingen die Izegem rijk is 1 keer per week geen vlees te laten eten. En welke dag is hier beter voor geschikt dan de donderdag?

Verklein de voedselafvalberg

  1. Zet lokale handelaren aan om voedseloverschotten weg te schenken
    Hele vuilnisbakken en –karren worden gevuld met etenswaren die niet meer verkocht kunnen worden wegens een houdbaarheidsdatum die (bijna) overschreden wordt. Nochtans is veel van dit eten nog perfect eetbaar.
    Meer zelfs, de laatste jaren maken steeds meer Izegemnaars gebruik van De Stamper, onze lokale voedselbank. Waarom eten weggooien, als we er mensen in nood kunnen mee helpen EN de afvalberg mee verkleinen?
  2. Richt het spilvarken op
    Restjes van ons bereid eten vliegen al snel de vuilbak in. Soms worden ze door kippen verorberd, met eigen legeieren als bonus. Maar zou het niet leuk zijn om ons overtallig bereid voedsel met een hele buurt aan 2 varkens te voederen? Om ze dan achteraf te slachten en een grote buurt-bbq mee te organiseren?
  3. Zet verder in op composteren
    Net als bereid eten, gaan ook nog steeds heel wat groenten- en fruitresten verloren. Dit composteren zorgt voor zowel een kleinere afvalberg, maar ook voor voedzame grond voor de bloemen en planten in onze tuinen. Hoe meer compost, hoe beter!

Ruimte

  1. Verdubbel openbaar groen in het centrum
    Izegem is een stad met weinig groen en open ruimte. Zo is er geen stadspark die naam waardig. Nochtans geeft groen, zeker in het centrum, zowel figuurlijk als letterlijk adem. Daarom is een verdubbeling van het groen in het centrum voor de gezondheid en leefbaarheid van onze stad een must.
  2. Bouw lintbebouwing af, versterk woonkernen
    Lintbebouwing langs grote en kleine invalswegen zorgen ervoor dat duurzaam leven zo goed als onmogelijk wordt. Waterbeheer, mobiliteit, landbouw, het zijn maar enkele domeinen die te lijden hebben onder ons ondoordacht ruimtegebruik. Daarom stellen we, net als de Vlaams Bouwmeester, voor om de lintbebouwing af te bouwen en woonkernen klein en groot te versterken.

Veranker klimaat in het beleid

  1. Voer de duurzaamheidsambetnaar weer in
    Op dit moment is er geen enkele ambtenaar bezig met duurzaamheid of het klimaat als voornaamste taak. Nochtans valt er op het lokale niveau veel te bereiken, al was het maar door dit plan te coördineren en tot uitvoer te brengen.
  2. Vorm mina-raad om tot raad voor milieu, natuur en klimaat
    De scope van de mina-raad staat nu al op natuur en milieu breed. Maar moeten we die blik niet nog breder en wijder maken en hier het hele klimaat in betrekken? En kan die raad niet de motor zijn om tot een duurzame, klimaatneutrale stad te komen? Wij denken in elk geval van wel.
  3. Verwerk de SDG’s in het beleid
    Sustainable Development Goals, de UN heeft er zo 17 gedefinieerd. Die gaan van het uitroeien van armoede over goed onderwijs tot vrede. Allen dragen ze bij tot een duurzame toekomst.
    Enkele van die mondiale doelstellingen springen erg in het oog: Klimaatactie (13), Leven in het water (14) en Leven op het land (15). Werk aan de winkel dus.
  4. Stap in het netwerk “Gemeente van de Toekomst”
    Van op de website van Bond Beter Leefmilieu:
    Met een netwerk van een 20-tal milieuorganisaties gaan we sterker samenwerken met lokale gemeentebesturen. We doen dat via een uitgewerkt programma, dat de naam “Gemeente voor de toekomst” heeft gekregen. 
    De transitie naar een duurzame samenleving wordt in grote mate op lokaal niveau gerealiseerd, in onze steden en gemeenten. Dat is zelfs in een wettelijk kader gegoten: sinds deze legislatuur moet elke gemeente meerjaren- en actieplannen opmaken voor de volledige bestuursperiode. De milieubeweging wil met gemeentebesturen samenwerken bij het verder realiseren van de ambities uit de meerjaren- en actieplannen.

 


Webdevelopment by AtMires